Son düzenlenme tarihi: 01-11-2018 10:08:42

Ülke genelinde gündeme oturmuş bir konuyu değerlendireceğiz hep birlikte. Konumuz İmar Affı ve bilen bilir ciddi sorunlar ve mağduriyetler yaratan aynı zamanda kontrol mekanizmasını da geriye düşüren bir konudur.

Detayları hakkında ilgi vermeden önce konunun ilgilisi olan bakan yardımcısı Mehmet Ceylan‘ın sözlerinden alıntı yapmak isterim.

Çevre ve Şehircilik Bakan Yardımcısı Mehmet Ceylan‘ın yaptığı açıklamalar doğrultusunda, Türkiye de 26 milyon 358 bin yapı stoğu bulunduğu ve bunların 13 milyonunun imar ve iskan sorunu yaşadığını ifade etti.

Konumuz İmar Affı olarak bilinen Yapı Kayıt Belgesi ile ilgili yapılan düzenlemelerdir. Bu düzenleme ile Cumhuriyet tarihinin en önemli İmar Barışının gerçekleştiğini ifade eden Ceylan ‘’Vatandaşımızın Yapı Kayıt Belgesi almış durumunda bütün bu imar usulsüzlükleri ve mahkemelik durumlar, yıkım kararları ve benzeri kararlar ortadan kalkmış olacak. ‘’ şeklinde sözlerine devam etti.

İmar Affı Nedir?

Konuyu daha da detaylandırma istersek Yapı Kayıt Belgesi, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 3194 sayılı İmar Kanununun 16 ncı maddesi kapsamında İmar Affı mevzuatına aykırı yapıların kaydedilmesi için oluşturulan ve her yapı için sadece bir tane düzenlenecek elektronik bir yazılım sistemidir.

2018 İmar Affı

Yapının ve arsanın; sınıfı ve grubu, mülkiyet durumu gibi bir çok husus göz önünde bulundurularak, yapı sahibinin beyanına göre kaydedilecek bir form doldurulmalıdır.

Yapı Kayıt sistemine kaydedilecek bu form E-Devlet sistemi üzerinden veya Yapı Kayıt Belgesi vermek üzere Bakanlık tarafından yetkilendirilen kurum ve kuruluşlar tarafından temin edilebilecek.

Yapı Kayıt Belgesi yapının, yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm sürecine kadar geçerli olacak.

Diğer bir soru işareti de Yapı Kayıt Belgesinin hangi yapıları kapsadığı, 31/12/2017 yılından önce yapılmış yapılar için verilirken, yapının depreme dayanıklılığı yapı malikinin sorumluluğuna verilmesine rağmen, mühendisler ve yapı denetim firmaları tarafından yapılan denetimler neticesinde binanın beton sınıfı C-15'in altında yani depreme dayanıksız bir nitelik alması durumunda bu mevzuat kapsamına dahil olamayacak.

İmar affını kapsamayacak olan diğer bir durum ise, imar mevzuatı gündeme gelir gelmez kaçak inşaat yapanlar aftan yararlanamayacak. Üçüncü kişilere ait taşınmazlar üzerinde yapılan yapılar ile hazineye ait olup sosyal alan için tahsisli alanda yapılan yapılar kapsama dahil olmayacak.

Mevzuata göre başvuruların 31/10/2018 tarihine kadar yapılması ve aynı zamanda Yapı Kayıt Belgesi bedelinin de 31/12/2018 tarihine kadar ödenmesi gerekmektedir. Ayrıca kayıt bedeli her bina ve yapıya göre değişiklik gösterecektir.

Ödenecek bu kayıt bedellerinin de kentsel dönüşüm için kullanılacağı Çevre ve Şehircilik Bakanı Mehmet Özhaseki tarafından açıklandı.

Bu kapsam doğrultusunda kentsel dönüşüm çalışması yapan belediyelere yüzde yüz yerli inşaat malzemelerini tercih etmeleri durumunda, faizsiz kredi imkanı sağlanacak. Böylece kentsel dönüşüm projeleri yeni bir koldan desteklendiği gibi, işin doğru yapılmasına teşvik edildiğini de gözlemleyebiliyoruz.

İmar Affı Yönetmeliğinden edinilen bilgilere göre Yapı Kayıt Belgesi bedeli, yapının bulunduğu arsanın 29/07/1970 tarihli ve 1312 sayılı Emlak Vergisi Kanununa göre belirlenen emlak vergi değeri ile yapının yaklaşık maliyet bedelinin toplam üzerinden, konutlarda yüzde üç, ticari kullanımlarda yüzde beş oranındadır.

Yapı Kayıt Belgesi bedeli belirlenirken; yapının bulunduğu arsanın emlak vergi değeri, ilgili belediyesinden temin edilen arsa ve arazi asgari metrekare birim değerleri esas alınarak hesaplama yapılacak.

Yapı Kayıt Belgesi tamamen vatandaşın beyanı üzerine doldurulacaktır. Yalan veya yanlış beyanda bulunanlar hakkında suç duyurusunda bulunulacaktır.

Aynı zamanda yanlış beyana göre belge bedeli hesaplamasında oluşacak eksik bir bedel durumunda vatandaştan eksik bedel alınacaktır.

Bu eksik bedel vatandaştan alınmaz ise belge iptal edilecek ve ayrıca daha önce ödenen bedel geri iade edilmeyecektir.

Yapı Kayıt Belgesi için E-Devlet üzerinden olacak başvurularda istenecek belgeleri örnek teşkil etmesi maksadı ile yazımda yer vermek istedim.

  • E-devlet şifresi
  • Geçerli bir cep telefonu numarası
  • Geçerli bir e-posta adresi
  • Beyan edilecek yapının adresi
  • Tapusu varsa ada ve parsel bilgileri
  • Toplam inşaat alanı; konutların ve işyerlerinin ayrı ayrı toplam alanları (m2)
  • Yapıdaki konut ve işyeri sayısı
  • Arsa/Arazinin emlak vergi birim değeri (TL/m2) (İlgili belediyesinden alınabilecek)
  • Yapının bulunduğu arsanın alanı; varsa tapudaki alan yoksa beyan edilecek alan (m2)
  • Yapı sınıfı (sistemin sunacağı seçeneklerden seçilecek)
  • İmar mevzuatına aykırılığın tarif edilmesi
  • Yapıyı gösteren ve ayrılık kısmını gösteren birer adet fotoğraf.

İmar Affını konu edilen bir çok haber dinledik pek çok da yazı okuduk, peki vatandaş olarak bizlere bu konunun yararı ne olacak?

İmar Barışını kapsayarak ruhsatsız ve iskansız yapıların kayıt altına alınması ile bu yapılar iskan sürecine götürülecek ve peşi sıra bir çok mağduriyet giderilecek. Bu yapılara su, elektrik ve doğalgaz bağlanabilecek aynı zamanda yıkım kararı ile tahsil edilemeyen idari para cezaları da ortandan kaldırılacak.

Konu ile ilgili araştırma yapar isek birçok mağduriyet haberi okuyabiliyoruz. Vatandaş bu kaçak yapılarda yaşamlarını sürdürüyor fakat 2018 yılında hala bir güvenceleri yok.

Kaçak ve iskansız birçok yapının ülkemizde sorun haline geldiği göz ardı edilemeyen bir gerçekti, böyle bir kayıtlama sisteminin neticesinde yaşanan sorunlara çözüm olacağını ve bu yapıların da ekonomik birer değer haline getirilmesini de ardından getireceğini öngörebiliyoruz.

İmar Affı ile Enerji Kimlik Belgesi İlişkisi

Yapı Kayıt Belgeleri ile kayıtlanan binalarında diğer yapılar gibi iskan alması gereklidir. Bu süreçte yapı sahiplerinin iskan başvurusunda bulunması için gerekli bir çok evrak olacaktır. Bu evrakların il ve belediyelerce farklılık göstermesinin yanı sıra bazı belgelerin tüm Türkiye genelinde tek tip olacak şekilde düzenlenmesi gereklidir.

Sehatek Enerji Verimliliği ve Danışmanlığı şirketi olarak bu belgelerden bir tanesi olan Enerji Kimlik Belgesi alanında hem mevcut binalarda (yapı ruhsat tarihi 01/01/2011 yılı öncesi olan yapılar) hem de yeni binalarda uzmanlığımız ile hizmetimizi uzun yıllardır sürdürmekteyiz.

Böyle bir konuda üstümüze düşen ile ilgili bilgi vermesek olmazdı diye düşünüyorum. Enerji Kimlik Belgesi binaların enerji performansını gösteren bir belgedir. Bu belge de A dan G ye kadar sınıflanma alabilir. Şimdi konu ikiye ayrılıyor.

Yeni binalarda iskan alabilmek için binanızın en az C sınıfında bir harf sınıfı alması gerekirken , mevcut binalarda böyle bir sınıflanma zorunluluğu yoktur. Yani bu da demek oluyor ki İmar Affı sürecinde olan mevcut binanız için alacağınız Enerji Kimlik Belgesinin sınıfı için bir harf sınırlandırması olmayacak. Örnek verecek olursam, D sınıfı alan binanız iskan alamaz diye bir durum ile karşılaşmayacaksınız.

Enerji kimlik belgesi nasıl alınır öğrenmek için >>

Son olarak İmar Affı Mevzuatını da yazıma eklemek istedim. Vatandaş olarak bir konunun gündeme gelmesi neticesinde böyleymiş deyip kenara çekilmektense böyle olanın ne olduğunu öğrenmenin görevimiz olduğunu düşünüyorum. İmar Affı süreci ile mağduriyetlerin son bulmasını ve geç kalınmış bir çok konuya öncü olmasını umut ederek yazıma son vermek istiyorum.



Yazar: Gonca Ecrin Odabaş
Meslek: EKB Satış Müdürü